• شنبه 3 تیرماه 1385در متن نشست شعر ایران و هلند

  
  شاعر، تنها توان استفاده از کلمات را دارد

  
  

         وقتی قرار شد شاعر ملی هلند در کتابخانه ملی حضور پیدا کند؛ تصمیم گرفتیم این حضور را به یک نشست شعری تبدیل کنیم. نشست شعری ما یعنی انجمن شاعران ایران با همکاری سازمان اسناد و کتابخانة ملی ایران و البته سفارت هلند.
     نشست ساعت 3 بعدازظهر در سالن کنفرانس ریاست کتابخانة ملی و با حضور دریک ون ویسن(شاعر ملی هلند)، سفیر هلند و وابسته فرهنگی سفارت، همچنین آقای اشعری رئیس کتابخانة ملی ایران، قیصر امین‌پور، فاطمه راکعی، محمدرضا عبدالملکیان، مصطفی رحماندوست، سهیل محمودی، و...جمعی از شاعران و اهالی قلم و برخی از دیگران خبرنگاران آغاز شد.
  در ابتدا فاطمه راکعی با تأکید بر این مطلب که یکی از اهداف انجمن شاعران ایران، انجام فعالیت‌های بین المللی است، گفت: «این فعالیت‌ها با هدف معرفی شعر ایران به جهان و معرفی شعر جهان به ایران انجام می‌گیرد که تا به حال انجمن شاعران میزبان آدونیس، مظفر نواب، گلرخسار جمعی از شاعران، فرانسه... بوده است. همچنین صد سال شعر ایران به زبان‌های انگلیسی، عربی، ترکی، ین‌لی اسپانیولی و سریلیک ترجمه شده است و صد سال شعر جهان هم در حال ترجمه به فارسی است.» او اظهار تمایل کرد که صد سال شعر فارسی به زبان هلندی و صد سال شعر هلندی به فارسی برگردانده شود.
    در یک ون‌ویسن پس از اظهار خوشحالی از حضور در این جمع، دلیل حضور خود را تلاش برای بهبود روابط شعری ایران و هلند توصیف کرد و سپس در مورد شاعر ملی بودن خود توضیحاتی داد: « در هلند، شاعر ملی بودن به عنوان شغل مطرح شده است و من دومین شاعری هستم که به عنوان شاعر ملی معرفی شده است. من مهمترین یا بزرگترین شاعر هلند نیستم.  از طرفی این لقب بر اساس انتخاباتی که از طریق کتابخانه ملی هلند، تلویزیون و روزنامه  NRCو از بین مردم انجام می‌گیرد به یک شاعر اعطا می‌شود و از طرفی بعضی شعرا این لقب را نمی‌پذیرند، چون بعد از پذیرفتن این لقب، دولت از آنها توقعاتی دارد. شاعر ملی در تمام مدت باید در جریان امور جاری کشور قرار بگیرد و در برابر آن‌ها در کمترین زمان واکنش نشان دهد و شعر بسراید!»
  او ادامه داد:« دو نوع عقیده در مورد شعر هست: اول اینکه مشکلات جهانی را به نمایش بگذارد که این شعر، همان شعر مدرن است و دوم اینکه مردم را به وجد بیاورد و شور و اشتیاق بیافریند. من نمایندۀ دیدگاه دوم هستم و به نظر می‌آید هلند هم این دیدگاه را بیشتر می‌پسندد که من به عنوان شاعر ملی انتخاب شدم!» ون ویسن به قول خودش طرفدار نظم و قافیه است و اشعارش شبیه غزل فارسی و خردگرا است. او می‌گوید اشعار سنتی در هلند پر طرفدار نیستند و شعرهای کلاسیک خیلی کم چاپ می‌شوند: « مردم هلند بیشتر دوست دارند شعر را بشنوند و به همین دلیل  شعرای هلندی خود را از طریق برنامه‌های ادبی تلـــویزیون و رادیو یا شعرخوانی در شب شعرهای سالیانه معرفی می‌کنند.»
  پس از آن « ون ویس» چند شعر خواند:

  
  

  مادر و کودک
  مادرم برای خودش عمر خوب ودرازی داشت
  و در آخرین روزهای عمرش کاری جز شکایت کردن نداشت.
  انگار قوی بود که با روحیه‌ای تلخ و دردناک، پیرامون بی حاصلی هستی‌اش آواز می‌خواند
  او هنوز هم با مغز خاکستری و کودکانه خود، از کارهای روزمره، ما لذت می‌برد
  صندلی چرخ دارش را از زندان درد بیرون کشیدم و از میان همسایگان به بیرون هل دادم
  اگر چه شادی نا محدود نبود؛ در اطراف او را به گردش بردم، بخشی با علاقه و تا حدی صبورانه اما گاهی هنگامی که در پارک را می‌رفتیم و مادری را با کالسکه کودکش کنار استخر آب می‌دیدم
  مثل تصویر آینه در ذهنم نقش می‌بست که چطور او هم زمانی مرا در اطراف به گردش می‌برد.

  
  

     پس از اظهار امیدواری سفیر هلند راجع به گسترش روابط ایران و هلند از طریق ادبیات، نوبت به شعر خوانی شاعران ایرانی رسید.
     قیصر امین پور فرصت خواست تا به جای شعر خوانی، سؤالی از « ون ویسن» بپرسد. او با تأکید بر  حساس‌تر بودن هنرمندان، از جمله شاعران نسبت به وقایع و اتفاقات، در مقایسه با مردم عادی پرسید چطور می‌توان در برابر همۀ اتفاقات شعر گفت با توجه به اینکه شاید بعضی از این اتفاقات با عقاید شاعر یکی نباشد؟
     «وین ویسن» در پاسخ گفت کسانی را می‌شناسد که بسیار حساسند بدون اینکه شاعر یا هنرمند باشند. از منظر او شاعر تنها قدرت و توان استفاده از کلمات را دارد: «من با نوشتن سعی ‌می‌‌کنم به افراد تک بعدی بیاموزم که به همه چیز نسبی نگاه کنند! من یکسال است که شاعر هستم ولی قبل از آن هم همین طور عکس العمل نشان می‌دادم.»
     بعد از شعر خوانی محمدرضا عبدالملکیان، سهیل محمودی از وضعیت شعری ایران برای دوستان هلندی گفت: «دغدغۀ جوانان ایران بازشناسی فرهنگ گذشته است. باز شناختن گذشته و تصفیۀ آن، بدون اینکه از وقایع جدید شعری دور باشند.»
     آقای اشعری رئیس کتابخانۀ ملی، با تأکید بر اینکه کتابخانه ملی در هر کشور، خانه شاعران جهان هم هست اظهار امیدواری کرد که این جلسه آغازی باشد برای برنامه‌ها و دیدارهای آتی و شاعران اهل قلم ایران با شاعران، نویسندگان و فرهیختگان فرهنگی سایر کشورها.